Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Zamknij

ATERIMA MED - opieka Niemcy, praca, opiekunka osób starszych ATERIMA MED wchodzi w skład Grupy ATERIMA
Najczęstsze choroby podopiecznych

Udar mózgu - objawy i zasady opieki nad chorym

Najczęstsze choroby wieku podeszłego
kk2.png

W krajach wysoko rozwiniętych udar mózgu to trzecia przyczyna śmierci. Wyżej są tylko choroby serca i nowotwory. Dowiedz się, po czym go rozpoznać i jak dbać o chorego.

Udar sprawia, że chory zachowuje się poniekąd jak osoba pijana. Na pierwszy rzut oka bełkotliwa i nieskładna mowa, chaotyczny chód oraz „podwójne widzenie” kojarzą się ze skutkami spożycia alkoholu, jednak mogą też być objawami udaru.

Wyrządza on ogromne szkody w organizmie: zaburza wzrok, mowę, chód, a nawet pozbawia przytomności. Jest najczęstszym powodem trwałej niepełnosprawności. Największym ryzykiem zachorowania obciążona jest grupa osób z nadciśnieniem lub miażdżycą, a także palacze i osoby narażone na ciągły stres.

Według fachowej definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) udar mózgu to nagłe ogniskowe lub uogólnione zaburzenie czynności mózgu, utrzymujące się powyżej 24 godzin, mogące doprowadzić do śmierci. Krótko mówiąc, jest to uszkodzenie mózgu wywołane niedotlenieniem (niedokrwieniem) lub krwotokiem wewnętrznym.

Najwięcej (około 80%) wszystkich udarów jest spowodowanych niedokrwieniem, czyli brakiem dopływu krwi do mózgu. Pozostała część to krwotoki śródmózgowe (inaczej wylew krwi do mózgu – 15%) i podpajęczynówkowe (5%).


Najczęstsze objawy udaru mózgu to:

  • niedowład lub porażenie mięśni twarzy, ręki i/lub nogi (często po jednej stronie ciała),

  • "znieczulenie" twarzy, ręki i/lub nogi (także po jednej stronie ciała),

  • zaburzenia mowy, trudności w rozumieniu słów oraz w wypowiadaniu się,

  • zaburzenia widzenia (tzw. podwójne widzenie),

  • zaburzenia chodzenia z utratą równowagi i zawrotami głowy,

  • silny ból głowy bez znanej przyczyny,

  • czasem może dojść do utraty przytomności.

Wystąpienie nagłych, często zagrażających życiu oznak udaru mózgu jest niespodziewane zarówno dla chorego, jak i jego rodziny. Opieka nad pacjentem po udarze wymaga dużych zmian w organizacji życia rodzinnego. Niezbędne jest współdziałanie pacjenta, jego bliskich, a także personelu medycznego. Ważne, aby opiekunowie posiadali odpowiedni zasób wiedzy na temat choroby. Powinni mieć także przygotowanie praktyczne, by mogli ocenić stan chorego i zaplanować opiekę nad nim.

Przydatne mogą się okazać skale punktowe, służące do oceny niepełnosprawności pacjentów po udarze mózgu. Jedną z najczęściej używanych skal jest Barthel Index of Activities of Daily Living (ADL-Barthel). Przy jej pomocy można ocenić sprawność danej osoby w zakresie dziesięciu podstawowych czynności codziennych.


Udar może powodować następujące trudności:

  • konsekwencje społeczne (zamknięcie się w sobie, izolacja),

  • utrata zdolności ruchowych (niedowład lub porażenie kończyny),

  • problemy z przełykaniem,

  • nietrzymanie moczu i kału,

  • zaburzenia czucia,

  • problemy psychologiczne i emocjonalne,

  • zaburzenia mowy, rozumienia lub pamięci,

  • powikłania wywołane brakiem ruchu (odleżyny).

Ze względu na krótki pobyt w szpitalu i konieczność kontynuowania rehabilitacji w domu, wiedza pacjenta i jego rodziny ma pierwszorzędne znaczenie dla uzyskania poprawy stanu zdrowia i dojścia do siebie po chorobie.

Powrót do domu to dla pacjenta sprawdzian samodzielności. Rodzina nie powinna wyręczać chorego w czynnościach, które potrafi wykonać bez pomocy. Zalecane jest także przystosowanie mieszkania i najbliższego otoczenia, by ułatwić choremu poruszanie się i wykonywanie codziennych czynności.


Główne zadania opiekuna:

Przede wszystkim, opiekun musi wykonywać zabiegi pielęgnacyjne (we współpracy z pielęgniarkami środowiskowymi) zgodnie z wytycznymi, które uwzględniają aktualny stan pacjenta. Zabiegi te powinny zapobiegać zakażeniom układu oddechowego, infekcjom układu moczowego czy powikłaniom po unieruchomieniu.

Opiekun musi zadbać o rehabilitację ruchową chorego (we współpracy z fizjoterapeutą) i asystowanie mu w zalecanych ćwiczeniach, które pobudzają porażone kończyny do aktywności.

Ustawienie stolika po stronie chorej mobilizuje pacjenta do zwiększonego wysiłku. Inne ćwiczenie może wyglądać następująco: układamy podopiecznego w pozycji leżącej na plecach. Ręka powinna być odwiedziona, pod stawem kolanowym podłożony wałek, a stopy zabezpieczone przed opadaniem.

Przykład kolejnego ćwiczenia: w pozycji siedzącej podkładamy poduszkę pod zdrowy pośladek, aby chorą część zmusić do wysiłku. Porażony bark pacjenta powinien być wysunięty do przodu, łokcie wyprostowane, a dłonie splecione.

Można też ustawić chorego w pozycji siedzącej na wózku, a pod przedramię podłożyć poduszkę tak, aby oba barki były ustawione symetrycznie, nie dopuszczając do opadania strony porażonej.

Niezbędnym elementem opieki jest również rehabilitacja logopedyczna (we współpracy z terapeutą zaburzeń mowy). Aby osiągnąć możliwie najlepsze efekty, konieczne są regularne ćwiczenia, których celem jest usprawnienie mowy oraz umiejętności pisania i czytania.

Nie mniej ważna jest rehabilitacja w zakresie codziennych czynności. Tutaj rola opiekuna sprowadza się do towarzyszenia choremu w aktywnościach możliwych do samodzielnego wykonania. Należy zachęcać do podejmowania wielokrotnych prób mimo niepowodzeń.

Karmienie pacjenta powinno się odbywać po stronie chorej, aby wzmocnić mięśnie szyi, twarzy oraz języka po stronie porażonej. Należy dostosować sztućce do ręki chorego. Przy trudności z dosięgnięciem do ust, rączkę sztućców można wygiąć. Warto pamiętać i zachęcać chorego do ssania kostki lodu, co pobudza do pracy mięśnie głowy i szyi. Z kolei podczas ubierania zachowujemy kolejność: chora ręka, następnie zdrowa. Przy rozbieraniu postępujemy odwrotnie.

Jak widać, praca opiekuna polega na stopniowym dostosowywaniu zadań do ciągle zmieniających się możliwości podopiecznego. Ze względu na długotrwałą i skomplikowaną rehabilitację, opiekunowie powinni być cierpliwi, wytrwali i wyrozumiali wobec chorego.

Oprac. MZ


Źródła:
Morawska J. M., Gutysz-Wojnicka A.: Problemy opiekunów chorych po udarze mózg. Udar Mózgu 2008, 10 (2), s. 83–90
Grabowska-Fudala B., Jaracz K.: Obciążenie osób sprawujących opiekę nad chorymi po udarze mózgu - wyniki wstępne. Udar Mózgu 2007, 9(1), s. 24–31
Świerkocka-Miastkowska M., Biesek D.: Opieka domowa nad chorym po udarze mózgu. Choroby Serca i Naczyń 2007, 4(3), s. 127–129
Miller E.: Rola pielęgniarki w rehabilitacji i opiece nad chorym po udarze mózgu. Problemy Pielęgniarstwa 2009, 17 (2), s. 152–156
Smolińska A., Książkiewicz B.: Pielęgnowanie chorych z udarem mózgu. Choroby Serca i Naczyń 2007, 4(1), s. 6–9
Kozera G.: Edukacja chorego po udarze mózgu. Choroby Serca i Naczyń 2007, 4(3), s. 123–126
http://www.poradnikmedyczny.pl/mod/archiwum/6396_czynniki_ryzyka_udaru.html, data wejścia: 21.01.2011
http://udarowcy.com.pl/artykuly, data wejścia: 21.01.2011
http://www.udarmozgu.pl/ogolne/choroby.html, data wejścia: 21.01.2011

Dodaj komentarz

Na podany adres e-mail zostanie wysłany link potwierdzający dodanie komentarza. Adres email nie będzie prezentowany na stronie.

Limit znaków 0/1000.

Copyright 2014 ATERIMA - agencja pracy tymczasowej
Kopiowanie tekstów zabronione. Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu
opieka Niemcy, opiekunka osób starszych w Niemczech, praca opiekunka Niemcy, opieka nad osobami starszymi, oferty pracy za granicą, artykuły branżowe